Galleri Blåfjelldal

Som den snobben utan sjølvinnsikt eg er, har eg på laurdag invitert til vernissasje. Og ja, også feiring av 29 1/2 årsdagen min. Denne dagen er det også "Sansedag" i Vågå, så det passar jo bra at eg inviterer til vernissasje der gode vener skal få eit innblikk i kunsten eg har styra med det siste halve året. Og eg tenkjer også det er på tide at Vågå får seg eit kunstgalleri...

Eg har dei siste månadane sysla med målarkunsten som terapi for meg sjølv etter eg vart singel. Dette skulle hjelpe meg til å bli rolig og harmonisk - noko som må seiast å ha vore skikkeleg mislukka.

Eg er heilt elendig til å måle. Eg eig ikkje talent. Men det er skikkeleg moro. Og det får hjerna mi til å kople av alt anna, og slutte å bekymre meg for alt mogleg rart (og eg bekymrer meg alt for mykje. Unødvendig mykje!).

Og vernissasje er noko ein bør ha meir av på bygda. Så når ingen andre inviterer, gjer eg det. Så då blir det cava, fingermat, høge heler og paljetter. Og berre jenter invitert sjølvsagt. Eg trur heller ikkje menn er i stand til å forstå bodskapet i kunsten min. Men det er ein annen historie..

Viss det er fleire som har lyst til å kome, så gje beskjed, og eg skal fikse invitasjon. Eg likar (stort sett) folk, og vil gjerne bli kjend med fleire i Vågå! :)

Vågå - slik ser det ut!

I samband med eit fotoprosjekt vi skal i gang med i skule og barnehage i Vågå, skal eg teste ut kamera og finne ut korleis ein kan bli råflink til å ta bilete. Så det er eg i gang med no. Har kamera og ei svær bok om digitale foto, som eg er i ferd med å pløye meg gjennom (men sjølvtilliten er på botn etter at Morten Krogvold hengte meg ut som elendig fotograf foran alle tilsette i kulturhuset i Vågå, og eg tok ikkje fleire bilete den kvelden nei! :)). Og i den samanheng, skal de få sjå korleis det ser ut i Vågå.

Her ser du kommunehuset i Vågå (altså min arbeidsplass):

Utsikt mot Vågå hotell, Finnbrua og shoppingdistriktet:

Utsikt mot andre delen av sentrum, Bokhandelen Kafe og meir shopping:

Utsikt mot Vole, Blåhø og med kyrkja i forgrunnen:

Kraftgiganten Eidefoss har kontor rett ved kommunehuset:

Søt jente som er å finne på kommunehuset:

Slår eit slag for palliativ behandling!

I valgkampen 2009, lærte eg meg at vi som vil imponere med å kunne mange framandord bruker ordet "palliativ behandling" om det folk flest kallar smertelindrande behandling. Då eg vart sendt ut i x antal debattar om aktiv dødshjelp, var det mange som brukte dette ordet for å sette meg ut, og sikkert ikkje trudde eg visste noko som helst. Eg svarte alltid med: "ja, sjølvsagt må den smertelindrande behandlinga bli betre, men i land der ein har innført aktiv dødshjelp, så har ein samtidig sett at den smertelindrande behandlinga har blitt betre fordi ein ser nødvendigheten av å gjere noko med dette". For ja; du førebur deg til debattar når du veit du skal diskutere med sinte leger som ser ut som dei vil drepe deg (eg skal ikkje nemne namn).

Vel - i helga fekk eg oppleve kva smerte er. Og kva enkel smertelindrande behandling kan gjere for både kropp og sjel.

Eg slit med tannverk. Skikkeleg tannverk. Det har vore slik av og på i nokre veker no, og eg har tenkt det går over. På onsdag kom det skikkeleg - og vart kjempevondt. Eg fekk surra meg til tannlegen på torsdag, som konkluderte med at: "det er sannsynlegvis ikkje tannkjøtbetennelse, og vi må sannsynlegvis rotfylle, men sidan eg vil unngå å rotfylle og det er dumt å rotfylle viss det er noko anna, så skal du prøve nokre dager med eit middel for å stoppe tannkjøtbetennelse".

På torsdag var det bra - på fredag kjende eg det allereie om morgonen av - då det det gjorde vondt å drikke kaffe. Det vart verre og verre utover dagen. Klokka 13 gjekk eg heim. Og så avlyste eg eit foredrag eg skulle halde på kvelden(det skal mykje til at eg avlyser ting!). Eg trur eg åt 10 paracet den kvelden, men ting vart berre verre og verre. Eg låg på golvet og skreik. Eg grein (eg grin nesten aldri). Litt fordi eg følte meg einsam, litt fordi eg syntest synd i meg sjølv, men mest fordi det gjorde så inni hampen vondt. Eg vurderte å ringe legevakta for å be om morfin (MORFIN NÅ!), men eg var så uttafor at eg tenkte eg måtte vente. Laurdagsmorgon kunne eg ikkje vente lengre. Eg ringte. Kom meg på legevakten i eit stort smertehelvete, og fekk reist heimatt og take reseptbelagt medisin.

Og som det hjalp! Ti minutt etter eg tok ein tablett, så var all smerta borte. Då hadde eg ikkje lenger lyst til å skyte meg sjølv. Og eg begynte å tenke klart att. Problemet med så store smerter er at du ikkje ein gong klarar å tenke. Det eineste du tenkjer er: "La meg få sleppe!! Eg gjer kva som helst!!!". Og vips; med smertestillande er alle slike dødstankar borte. Så jo; god smertelindrande behandling er viktig.

Men eg tok meg sjølv i å tenke: herregud, kva med dei med verkeleg store smerter? Kreftpasientar til dømes. Smerte konstant heilt tida, og du slepp ikkje unna det. Ikkje ein gong morfin hjelper. Då blir pingletannverken min ikkje mykje å klage over...Då eg begynte å tenke på dette, var då eg beslutta at eg skulle slutte å røyke.

Koss det går no? Faktisk blitt betre. No overlever eg utan smertestillande. Eg kjenner at noko ikkje er som det skal gå. Satsar på at det skal legast av seg sjølv. Hevelsen i halve trynet er også i ferd med å gå ned. Og eg har tenkt til å reise til Oslo i morgon for å halde foredrag om prosjektet vårt på onsdag. Men denne gongen har eg med meg den reseptbelagte palliative behandlinga i veska mi. Slik i alle tilfeller.

PS: Eg var så dum å google rotfylling. Det såg jævlig ut. Så googla eg "rotfylling + pris". Det var om mogleg meir jævlig. Eg såg tusenlappane flyge av gårde med vingar, og tenkte "det røyk ferieturen min ja". Så det kan kanskje vere difor eg har bestemt meg for at eg ikkje skal ha tannverk lenger, at det har gått over og at eg slettest ikkje må rotfylle.

Praktisk pedagogisk utdanning?

Namnet Praktisk pedagogisk utdanning må vere det mest misvisande namnet som finst på ei utdanning.

Dei siste månadane har det rulla ein debatt rundt Praktisk Pedagogisk utdanning (PPU) ved Universitetet i Oslo. Studiet blir skulda for å vere verkelegheitsfjernt, og lærarane for å vere useriøse.

Eg har vore PPU-student (rett nok ikkje ved UiO), og kan skrive under på at eg føler utanninga er alt anna enn praktisk. Eg er ekspert på sosiokulturelle læringsteoriar, Vygotsky og Piaget. Eg har hatt stor nytte av desse teoriane når eg møter andre folk som har take PPU – då har vi eit felles referansepunkt for å gjere narr av studiet. I klasserommet kan eg ikkje hugse eg har hatt bruk for noko av det eg lærte i pedagogikkdelen.

Innhaldet i utdanninga må bli forskingsbasert. Vi må lære om kva for faktorar i klasserommet som fungerer. Min form for undervisning er enno ryggmargsbasert, og ikkje forskingsbasert. Eg gjer det eg trur fungerer, men er sanneleg ikkje sikker.

Eg lærte ingenting på PPU-studiet om kva den verkeleg gode lærar gjer for at elevane skal lære. Eg skulle ønskje eg kunne fått observert verkeleg gode lærarar; sjå kva dei gjer i møte med elevane, korleis dei utfører klasseleiing og kva dei gjer i vurderingsarbeidet. Også for oss som skal bli lærarar, er det viktig med førebiletelæring. Dei dyktigaste av dei dyktigaste lærarane i Noreg burde vore inne i PPU-studiet og rettleia oss direkte i norske klasserom.

Skal vi få dei folka med solid fagleg kompetanse til å gå ut i norsk skuleverk, må vi gjere noko med systemet for å utdanne dei. I dag blir folk med mastergrad som ønskjer seg ut i skuleverket sett på som ufaglærte og får ikkje fast stilling inntil dei tek PPU. Kanskje hadde det beste vore å lagt ned studiet, og heller brukt pengane til utdanning og rettleiing i praksisfeltet utført av profesjonelle og dyktige folk. Då kan vi tilsette dyktige fagpersonar i skulen utan å tvinge dei gjennom PPU-studiet.

Når vi veit lærarmangelen blir enorm i tida framover, er det viktig at vi rekrutterer fleire folk enn dei som har take ordinær lærarutdanning. Vi må difor fri til dei studentane som har take bachelor- og mastergradar. Då må vi fyrst gjere noko med korleis vi rekrutterer dei, og ikkje minst må vi endre på korleis vi utdannar dei innanfor pedagogikk.

Publisert i Dagsavisen 8.november 2010 i spalta "Blåmandag".

Då eg såg elgen i kvitauge

I kveld skjedde det meg også. Oppe på Torpa-åsen midt framfor meg i vegen, såg eg plutseleg eit svært beist av ein elg, stirre meg inn i augo. Eg tenkte ikkje mykje, men eg var sikker på at eg kom til å døy. Eg registrerte også at ho hadde med seg ein liten elgkalv (men eg kan ha fantasert). Det neste eg registrerer er eit smell eller eit voldsomt skrap på baksida av bilen (eg spelte veldig høg musikk). Eg får fullstendig panikk, veit ikkje kva eg skal gjere, er heilt åleine midt oppe på fjellet i mørket. Eg tørte ikkje stoppe av frykt for at elgen skal ta hevn, men får summa meg til å kjørt inn på næraste stopp etter å ha putra av gårde i 40 km/t ei stund, og ha blitt kjørt forbi av mange som sikkert lurte på kva for ei gamal dame dei har sleppt laus langs vegen.

Eg må ringe nokon, tenkjer eg. Tør ikkje gå ut av bilen. Tør ikkje sjå på skadene på bilen. Ringer Ida. Full panikk. Nesten på gråten. "Må eg ringe og si i fra til nokon?". Får hjelp av engasjert familie, og med beskjed om at eg må ringe politiet. Ringer Gudbrandsdalen politidistrikt - presenterer meg, og får hulka fram at eg har kjørt på ein elg. At eg trur elgen har det bra, men at eg må seie i frå.

Kaldsvetter, er heilt ute av meg, men kjem meg til Dokka. Der blir eg møtt av storebror og veslesøster. Veslesøster kjører bilen min heim til Bagn. No er eg heime. Ei erfaring rikare, og med litt meir respekt for skogens konge.

Eg starta frå Vågå i dag i tre-tida. Hadde ei dårleg kjensle, og følte eg ikkje burde kjøre bil i dag. Kjem til Randsverk, og kjem på at eg har gløymt noko eg ikkje kan klare meg utan ei helg. Må bite i det sure eplet og snur for å hente det attgløymte. Får dårlegare og dårlegare kjensle for bilkjøring. Føler på meg eg bør parkere bilen og ikkje kjøre meir. Men får det for meg at det er Valdresflya eg ikkje bør kjøre. Intuisjonen min seier; ikkje kjør, men kjør heller om Lillehammer viss du absolutt skal kjøre. Eg kjører om Lillehammer. Og rett før kommunegrensa til Nordre Land kjører eg altså på ein elg.

Hadde det skjedd noko verre om eg hadde kjørt Valdresflya? Hadde eg kjørt på ein reinsflokk? Litt usikker på om eg har ein elendig intuisjon, men eg har i alle fall ein intuisjon. Meget mogleg eg tolker han feil, men skummelt å kjenne på kjensla av at noko du ikkje aner kva er, prøver å seie deg noko om dei val du tek. Også skummelt å stirre inn i augo til ein elg, og vere sikker på at det kjem til å smelle.

Eg kjem til å køyre i 40 km/t resten av livet mitt når eg kjører når det er mørkt. Har respekt no, og det har eg kanskje ikkje hatt nok før. Eg hadde griseflaks denne gongen, og er sjeleglad for at eg er i live. Eg lever og har det bra. Og bilen kom frå det med berre nokre riper i lakken.

Leite etter lykka

Det er merkeleg, men eg kan ikkje hugse at folk la seg opp i privatlivet mitt då eg budde i Valdres. Her er det tydeligvis blitt si stor greie. Eg kan heller ikkje hugse at nokon fekk med seg om eg hadde vore på nachspiel ein plass, om bilen min stod parkert utanfor huset til ein kompis, flamme eller berre ei veninne. Eg kan heller aldri hugse at eg la merke til om naboen hadde besøk, og av kven. Og enda eg er ganske nysgjerrig..

Men anten er folk i Vågå meir nysgjerrige enn i Valdres, eller så er folk meir interessert i kva eg måtte drive med oppi her enn dei var i Valdres. Eg veit ikkje...eg trudde folk berre var paranoide som trudde at folk brydde seg om kven folk måtte ha besøk av. Men dei bryr seg!

Heile Vågå visste det då eg skulle ha innflyttingsfest (eg fekk spørsmål frå heilt ukjende folk om det kom mange på festen min), alle får med seg litt for berusa Hanne ute på byen (noko som forsåvidt ikkje er mogleg å unngå) og alle får med seg kva, kven og når eg har besøk. Det er no eg er sjeleglad for at eg er 29 år, har tru på meg sjølv og er i stand til å takle både fylleangst og sladderhistorier. Det var ikkje like lett då eg var 18 - då eg var overbevist om at alle brydde seg og fekk med seg kva eg gjorde, men dei nok gav f. No går eg rundt og trur ingen bryr seg om kva eg måtte finne på og kva eg driv med heilt reint privat, men det er det visstnok mange som gjer.

Og det einaste eg veit - er at eg aldri har gleda meg så mykje som eg no gjer til fredag. Då har eg ein date med Hellbillies og Norsk rakfiskfestival. Og kjem til å gje blanke blaffen i kva folk tenkjer. Du finn meg full på cava heilt fremst ved scena mens eg gauler "Leite etter lykka" av full hans. For når alt kjem til alt, så er det vel å leite etter lykka vi alle gjer. Så får vi heller tåle litt folkesnakk på vegen dit...