Jul med glede

Ute er det snø, åtte minusgrader og eg sitt i eit varmt hus og grublar over kva jula handlar om for meg.

Om berre nokre dagar skal eg heim til familien min i Valdres for å feire jul. Eg er heldig. Eg har inntekt, bustad, bil og eg har menneske rundt meg som er glad i meg.

Eg har hatt ein trygg oppvekst, men eg vart aldri skjemt bort med overdådige adventskalendrar og dyre julegåver. Det er eg glad for no, men ikkje då.

Eg hadde to søsken eg måtte dele adventskalender med. Vi fekk ikkje pakke kvar dag, men kvar tredje dag. Eg hugsar enno kor fælt det var då eg fekk spørsmål på skulen om kva eg fekk i adventskalenderen, og måtte svare at eg fekk ingenting.

Dette er tjue år sidan. Eg tør ikkje tenkje på korleis ein liten jente eller gut må ha det i skulekvardagen i 2011 viss du ikkje er av dei heldige som har adventskalender. Eller viss du berre får ei gåve på julekvelden, og det ikkje er noko fancy som Ipad, playstation eller nye merkeklede.

For mange ungar er den verste skuledagen fyrste skuledag etter sommarferien når alle skal fortelje kva dei har gjort i sommar. For den som ikkje har hatt lengre ferietur enn ein tur til bestemor eller ein tur på eit gratismuseum, er slike ting smertefulle fordi det byggjer opp under ei kjensle av at familien din er mindreverdig.

Sosiale skilnader er spesielt synleg i ei tid som jula, og kjem ikkje minst til uttrykk i skulekvardagen. Som lærarar får vi ikkje sørgja for at alle ungane får like mykje heime frå, men kan prøve å oppmuntre til nestekjærleik og likeverd – uansett kva for merke det er på kleda dine.

Skulen skal vere ei motvekt mot ungdomskultur, men eg trur det er like viktig at vi alle blir flinkare til å danne ei motvekt mot det jula fort kan sjå ut til å handle om; gåver, overflod og feit mat.

Jula for meg handlar ikkje om korkje smør, limousinar eller enorme adventskalendarar. Jula for meg handlar fyrst og fremst om varme. Fyr på peisen og varme mellom menneske – som motvekt til temperaturen ute, og til ein kvardag der eg ikkje alltid er like flink til å vise at eg sett pris på dei rundt meg.

Eg vil få ønskje alle ei riktig god jul, og oppfordre alle til å gjere noko fint for ein person de ikkje hadde tenkt til å gjere noko for. Då trur eg mange kan gå ei litt finare jul i møte – med eller utan iPad under juletreet.

Publisert i spalta "Blåmandag" i Dagsavisen 19.desember.

La meg ta deg med til byen min.

Det verste med å flytte til Vågå var å flytte frå Oslo. Det vil seie; ikkje med ein gong (då var eg både lei av jobb, livet mitt, meg sjølv og alt som var rundt meg), men saknet har vorte større og større for kvar dag som har gått.

For et par månader siden skulle eg byte leiebuar i kåken min i Oslo, og det å ha åleinetid i leiligheten min var smertefullt. Eg vurderte nesten å seie til ny leiebuar at ho fekk finne seg ein annan plass å bu. For dette er min heim og min by!

Oslo er min by. Det er favorittbyen min i heile verda, og det smerter i hjartet mitt i blant når eg tenkjer på at eg ikkje bur i byen min. Eg bur jo i Vågå. Vågå er fint altså, men Vågå blir aldri Oslo.

Kafeane, skikkeleg sushi, treningsstudio (hihi), alle folka. Alle rare folka. Alle dei herlege fantastiske frisyrane. Alle dei herlege antrekka. Alle dei freaka folka. Dei politisk korrekte. Dei grøne. Dei som ikkje støtter "slike companies". Dei snobbete gamle damene som går på kafe. Mangfaldet. Åhhh, som eg saknar mangfaldet.

Anonymitet. Som eg saknar å vere anonym. At ingen veit kven eg er. At eg kan gå på butikken og vere sur viss eg vil det. Javisst liker Hanne oppmerksemd, men jamen liker eg å vere asosial med mange folk rundt meg i blant også.

Eg elskar Oslo. No sit eg på toget på veg til byen eg elskar. Og eg gler meg.

Det blir siste gong før jul eg skal hit. Eg skal handle, eg skal drikke skikkeleg kaffi, eg skal drikke vin, eg skal stire på folk, eg skal skravle, eg skal skråle - og eg skal skåle! Og eg skal vere i lag med mine beste vener. Og som eg saknar dei. Vi skal prate drit om menn, og eg skal legge ut om korleis det er å date på bygda. Eg skal få høyre at alt er like håplaust i Oslo som det er i Vågå. For i Oslo er det fleire raringar å velje mellom.

Vi skal sladre. Vi skal vere onde. Og vi skal skratte mykje i lag.

Og ja - vi skal på harrytur til Sverige også - det passar oss nye generasjon glamour-harry bra. Vi skal reise frå Oslo og så kome attende til byen når han er på sitt vakraste. På laurdagskveld..

Ein gong skal eg kome attende til Oslo for godt. Eg veit ikkje når det skjer. Men eg er heilt overtydd om at det kjem til å skje.