Gå til hovedinnhold

Å bruke våpen; ein del av lærarkompetansen?

Vi nordmenn har ofte ein tendens til å tru at nordmenn og amerikanarar er ganske like. Vi tenkjer ofte at USA og Noreg eigentleg er ganske like land. Vi tenkjer at vi tenkjer likt, sidan vi blir påverka av mykje av det same. Velstand, kultur og varer, for å nemne noko.

At USA og Noreg er to veldig forskjellige land har vi ikkje minst fått sjå når det gjeld debatten om våpen. Mens vi i Noreg ikkje let politi få bere våpen, diskuterar dei i USA om lærarane skal få bere våpen. 

Dei fleste nordmenn reagerer med "sjokk" og gremmelse av eit forslag om at lærarar skal få bere våpen.  For oss i Noreg er det heilt framand at vi skal ha våpen alle plassar for å beskytte oss sjølve mot desperadoar som kjem for å skyte vilt rundt seg. Vi har ikkje våpen i husa våre for å beskytte oss. For oss er det fortsatt ganske utenkeleg at vi skal bli utsett for drapsforsøk privat eller på jobb (sjølv om frykta opplagt er kome nærare). Nordmenn har fyrst og fremst våpen for å gå på jakt, noko som heng saman med ein lang jakt- og sanketradisjon i dette landet vårt.

Eg forstår at amerikanarane diskuterer å gje skular og lærarar opplæring i å bruke våpen. Eg forstår veldig godt at det er av dei mest seriøse forslaga som har komen for å beskytte elevane mot fleire skulemassakrarar.

På komplekse politiske spørsmål blir det ofte gjeve enkle svar. Det er dei enkle politiske svara som folk forstår. Det er desse som er enklast å forsvare. Det er desse som er enklast å argumentere for. Å gje eit politisk svar på korleis ein skal hindre i at fleire marginaliserte menn går inn på skular og plaffar ned uskuldige menneske, er verre. Å gje svar på spørsmålet "kva er det med vårt samfunn som gjer at folk føler trangen til å gå inn på ein skule og skyte vilt rundt seg?", er verre.

Det er mange teorier rundt dette. Vi kan skulde på ei liberal våpenlovgiving, klassesamfunnet, datspel, feiminisering av samfunnet (og marginaliserte menn), fattigdom, prestasjonssamfunnet, mediasamfunnet eller vi kan meine at dei moralske standardane amerikanarar likar å forfekte tydeligvis ikkje kjem fram i enkelte familiar.

Vi kan sjølvsagt også droppe alle strukturalistiske forklaringar, og skulde alt på individet. I samfunn vil det alltid vere individ som klikkar og som gjer slike ting, og det er deira feil. "Det er menneska som drep, ikkje våpen".

Det siste meiner eg blir litt for lettvint, sidan USA er eit land der det er fleire drap enn samanliknbare land. Og det er USA som er skulemassakrane sitt heimland (sjølv om andre land desseverre har opplevd det same). USA har eit høgt straffenivå, men mykje kriminalitet. Noko som seier at det er ikkje så enkelt som å seie at det einaste som skal til for å minske kriminalitet er høgare straffer.

Poenget mitt er vel (som så ofte før) at eg ikkje har ein konklusjon; at eg har fleire spørsmål enn svar. Men å gje lærarar våpentilgang og opplæring meiner eg er eit veldig enkelt politisk svar på eit veldig komplekst politisk spørsmål.

Som lærar kan det skje at eg må redde liv. Eg håper eg aldri må bruke det eg lærar på fyrstehjelpskurs, men eg er klar over at det kan skje. Når eg er på jobb, er eg der for å sørgje for at elevane lærer det dei skal, men eg skal også passe på at dei har det bra. Dei skal føle seg trygge på skulen. Det same gjeld for amerikanske lærarar. Deira oppgåve er å sørgje for at elevane har det bra. Som alle andre lærarar i heile verda. Eg føler med dei, og eg forstår kvifor dei føler seg utrygge i kvardagen.

Eg forstår også at amerikanske lærarar tek i mot tilbod om kurs i å bruke våpen. Eg skal ikkje seie hundre prosent sikkert at eg ikkje ville gjort det same om eg hadde vore lærar i USA. Ikkje fordi eg hadde hatt lyst til å bruke våpen, men viss skulen hadde hatt våpen, ville eg visst korleis eg skulle bruke det. Eg hadde følt eit ansvar for å bruke våpenet som var der, sidan eg ikkje ville blitt møtt med seinare; "Kvifor brukte du ikkje våpenet, du som hadde moglegheit?".

Skulen vår har hjartestartar. Eg gjekk på hjartestartarkurs fordi eg ikkje vil stå hjelpeslaust i ein situasjon der det kan bli aktuelt å bruke den. Eg føler meg ikkje kompetent og eg håper eg for alltid slepp å bruke det eg har lært, men eg skal vere i stand til det. Eg skal vere i stand til å redde liv viss eg kjem opp i den situasjonen (om eg klarar det, er ein heilt annan sak).

Med våpen mellom hendene kan du ta liv. Å ta liv er noko heilt anna enn å redde liv (sjølv om eg veit du kan redde liv ved å bruke det). Du må ta avgjerder du truleg ikkje er i stand til. Det er ein grunn til at  dei som normalt skal ta slike avgjerder har lang utdanning og mykje trening. Det er ikkje meininga at vanlege folk skal bli utsett for slike avgjerder. Lærarar skal sleppe å ta slike avgjerder. Dei skal sleppe å føle på ansvaret om at dei må gå på kurs for å lære seg å bruke eit skytevåpen som ligg på skulen.

Når samfunnsutviklinga har kome dit at kompetanse i å bruke skytevåpen blir ein del av lærarkompetansen er det på tide å stoppe opp og tenkje. Eg er redd for at vi om nokre år vil sjå at skular i USA prioriterer våpenkurs framfor kompetanseheving på lesing, skriving og rekning.

Det er når politiske vedtak får slike absurde konsekvensar du får lyst til å skrike; "Stopp utviklinga! Eg vil av!".

Eg er glad eg lev i eit land der eg blir sendt på kurs i å redde liv, framfor kurs i korleis eg tek liv. Måtte det bli slik i Noreg i mange mange år framover.

Kommentarer

  1. Som skrevet er; – et ondt menneske med våpen, kan lettest uskadeliggjøres av et godt menneske med våpen. Tror ikke livredningskurs ville hjulpet så meget der i Connecticut.

    SvarSlett

Legg inn en kommentar

Populære innlegg fra denne bloggen

Min onde bebi og meg

Etter å ha lese diverse babynettstader og mammanettstader dagleg dei siste månadene, har eg lært veldig mykje om kva andre mødre har som utfordringar.

Eg har slik skjønt at eit vanleg spørsmål nybakte mødre får, er dette: "Er han snill då?". Eg har også lese meg til at dette er eit spørsmål som provoserer mange, sidan det faktisk er vanskeleg å definere om ein bitteliten bebi er snill eller slem.

Difor burde eg vore førebudd då eg sjølv fekk dette spørsmålet. Det var eg imidlertid ikkje. Spørsmålet kom overraskande, og eg burde ha lagd meg nokre artige svar eg kunne brukt og som kunne stoppa kjeften på grand-tantene (det er alltid tanter!) slik at dei spurte litt lurare neste gong dei lurer på noko om bebien.

Det klarte eg ikkje, og eg endte (som vanleg) opp med å svare noko dust. 
Grand-tante: Er han snill då?
Hanne: "Det er vel litt vanskeleg å definere om ein bebi er snill eller slem allereie no"
Grand-tante: Eg meiner, skrik han mykje?
Hanne: Han skrik når han er sv…

No har det rabla - livet i permisjon, del 7

"Eg trur det er på tide at du får litt meir fødekjensle, og litt mindre feriekjensle" sa Trond til meg då han kom att frå jobb i går. Eg satt i stolen. På akkurat same plass eg satt då han reiste.

Altså. Slik seier du berre ikkje. Eg vart djupt fortvila og kasta ein serviett på han. "Trur du eg tykkjer det er så jævla moro å vere gravid?" skreik eg, med augo som Cruella de Vil. "Litt humor må du vel tåle", meinte Trond. 
Eg må berre seie at eg er svært lite mottakeleg for humor, gode råd, andre sine fødehistorier og alt mogleg anna av bullshit ala: "Det er heilt vanleg å gå over tida" eller "Eva gjekk ti dagar over. Ungen hennar vart seks kilo". Faktisk er det i ferd med å rable fullstendig for meg, så folk bør vere svært forsiktige i nærleiken av meg.

Fem dagar sidan termin. Eg trudde eg klarte meg bra. I går forstod eg at eg absolutt ikkje klarer meg bra.

I går kveld skulle eg fortelje Trond ei morosam historie om då eg hadde lagd me…

Mammakroppen og meg

Det er ganske menneskeleg å ha lyst på det ein ikkje kan få. Til dømes cava i graviditet eller ein skikkeleg fest når bebien er ein månad gamal og du er lenka til han. Eller kanskje sydentur når kjærasten nektar plent å bli med. Og i mitt tilfelle akkurat no; ein joggetur.

Altså; eg har aldri likt spesielt godt å jogge. Men eg gjorde det ein periode i livet mitt fordi eg oppdaga eg fekk overskot av det og fordi det gjorde godt for kroppen min.

Meg for tre år og 10 kilo sidan. Dette var sommaren eg traff Trond og han forelska seg i meg. Eg skal tilbake dit. Innan eitt år. 

Etter fødsel får ein ikkje lov til å jogge (ikkje anbefalt før etter tre månader). Altså får eg automatisk lyst til å jogge. No har eg allereie begynt å dagdrømme om deltaking i sentrumsløp og fjellmaraton til neste år. Og eg skal springe fort! Raskare enn eg nokon gong har gjort. Sjølvsagt! (og jada; eg drømmer også om kor godt det skal bli med cava etter løpet)

Men det er berre å innrømme det; eg er ein pudding. Ein…