Gå til hovedinnhold

Vårteikn i raudt, kvitt og blått


Viss eg skal velje meg ein favorittmånad, vel eg meg mai. Viss du spør meg kva mai er farga i, svarar eg raudt, kvitt og blått. Mai for meg betyr feiring av nasjonaldag, min eigen bursdag, russetid, og ikkje minst det store høgdepunktet; finale i Eurovision Song Contest.

Eg er vakse opp i Valdres. Det sikraste vårteiknet heimanfrå er lukta av gjødsel som vart spreidd utover jorda. Lukta sette seg i alt eg hadde av klede, og den trengte seg gjennom både vindauge og veggar. For meg var dette ein del av kulturen. Vårteikn som ikkje kan skildrast med ord – berre opplevast med sansane. Minna av flagg i mai er i stor grad knytt saman med minna av bondelukta.

Når eg no er busett i eit industriområde på Vestlandet, er dette ei lukt eg saknar. Det er nokre få gardar her, og til trass for nokre forsøk på å spreie ut lukta av jordbruk, kjem ikkje Høyanger i nærleiken av Valdres på dette området. Likevel får eg her begge delar; eg får lukta av industri blanda med lukta av jordbruk. Eg sett stor pris på begge delar. Eg føler meg heime båe plassar.

Eg føler ikkje eg sviktar Valdres ved at eg er glad i Høyanger. Eg blir ikkje mindre glad i Valdres sjølv om eg trivst her. Å uttrykke kjærleik til ein ny heimplass betyr ikkje at eg elskar røtene mine og bondekulturen i Valdres mindre. Hadde eg hatt moglegheit skulle eg laga ein pin eller eit flagg som hadde både Høyanger og Valdres i seg.  For å vise at eg føler meg heime båe plassar.

Føler eg at min norske kultur blir truga av å sjå glade ungar med flagg frå Somalia, Pakistan eller Frankrike i det norske 17.mai-toget? Føler eg at Noreg blir truga av utanlandske farger i lag med dei norske? Snarare tvert i mot.

Akkurat som eg er stolt av å kome frå Valdres her i Høyanger, forventar eg meg at folk frå andre land er stolte av sitt heimland også i Noreg. Å bli ein del at eit nytt samfunn handlar ikkje om å utslette minna frå der vi kjem frå.  Det handlar om å ta vare på det beste frå forskjellige kulturar.

Frå kulturen heime i Valdres har eg take meg med jordnærheita, glede over natur og stoltheit over dialekt, musikk og folkeliv. I Høyanger har eg møtt høgrøsta og direkte sogningar som er stolte over si industrihistorie. Høyanger formar meg no som menneske, akkurat som Valdres har forma meg i fortida. Eg blir ikkje meir integrert i Høyanger av å gløyme Valdres.

Eg er så glad eg bur i eit land med ytringsfridom. Av alle favorittfridomar, er nok det fridomen eg sett høgast. Eg gleder meg også over at eg kjem frå ein heim der eg er lært opp til at alle menneske er like mykje verdt. Dette er verdiar som betyr mykje for meg, og som eg vil bruke heile livet mitt for å kjempe for.

Folk som mislikar desse verdiane går ikkje i 17.mai-tog for å feire Noreg og Noregs grunnlov. Eg har ein mistanke om at dei held seg heime. Trusselen mot Noreg og norske verdiar er ofte ikkje i symbol vi ser i det offentlege, men heller skjult.

Regnbogeflagg eller flagg frå San Marino i 17.mai-toget er ikkje det som trugar norske verdiar eller norsk kultur. At folk vil vere med å feire Noreg og vere ein del av fellesskapen vår i mai er difor noko vi skal sette pris på; uansett korleis dei går kledd.

Eg ønskjer meg ein mai månad med mange farger og mange lukter. For meg er det fantastisk når lukta frå industrien blandar seg med lukta av jordbruk. Akkurat like mykje vil eg setje pris på at raudt, kvitt og blått blandar seg med gult, grønt og svart i mai månad. 

Innlegget var også å sjå på trykk i Nationen 3.mai 2013

Kommentarer

  1. Viser en fellesskap på nasjonaldagen ved å gå med forskjellige flagg? Ville nå heller trodd at nye landsmenn vil vise akkurat på denne dagen at de faktisk er norske, at de er med i fellesskapet Norge og dermed feire deres nye hjemland.

    En kan gjerne feire sitt hjemlands nasjonaldag i Norge, slik nordmenn feirer 17. mai i utlandet. Hvorfor er man nødt til å vise at man er stolt over sitt gamle hjemland når man feirer sitt nye?

    Det er ingen logikk i dette. Det virker som en klam måte å vise at man er tolerant overfor innvandrere. For de aller fleste innvandrere vil faktisk gå med norske flagg den 17. mai. Nettopp for å vise at de er like norske som alle andre.

    Hvorfor benytte en dag som feirer landet og fellesskapet Norge ved å markere forskjellene mellom oss?

    SvarSlett
  2. Eg har aldri sett andre flagg enn norske på 17.mai. Ei trur eg heller at vi kjem til å sjå mange andre flagg enn norske på feiring av nasjonaldagen framover. Om nokon vil syne at dei har tilhøre til både Noreg og andre land denne dagen, gjer det meg likevel ingenting!

    Eg feira 4.juli i USA ein gong ved å ha både norsk og amerikansk flagg. Eg tykte det var ein fin greie for å syne at eg hadde tilhøre til begge plassar. Eg er frå Noreg, men syner fellesskap med folk i USA og dei amerikanske verdiane. Min norske identitet vil eg uansett aldri gje slepp på (og folk i USA sett pris på at du syner identiteten din).

    Mitt mål med dette innlegget var fyrst og fremst å få fram at eg ikkje er for forbod mot noko som helst flagg eller nokon som helst måte å kle seg på. Eg ønskjer alle velkomne i 17.mai-tog for å feire grunnloven vår og ytringsfridomen!

    SvarSlett

Legg inn en kommentar

Populære innlegg fra denne bloggen

Min onde bebi og meg

Etter å ha lese diverse babynettstader og mammanettstader dagleg dei siste månadene, har eg lært veldig mykje om kva andre mødre har som utfordringar.

Eg har slik skjønt at eit vanleg spørsmål nybakte mødre får, er dette: "Er han snill då?". Eg har også lese meg til at dette er eit spørsmål som provoserer mange, sidan det faktisk er vanskeleg å definere om ein bitteliten bebi er snill eller slem.

Difor burde eg vore førebudd då eg sjølv fekk dette spørsmålet. Det var eg imidlertid ikkje. Spørsmålet kom overraskande, og eg burde ha lagd meg nokre artige svar eg kunne brukt og som kunne stoppa kjeften på grand-tantene (det er alltid tanter!) slik at dei spurte litt lurare neste gong dei lurer på noko om bebien.

Det klarte eg ikkje, og eg endte (som vanleg) opp med å svare noko dust. 
Grand-tante: Er han snill då?
Hanne: "Det er vel litt vanskeleg å definere om ein bebi er snill eller slem allereie no"
Grand-tante: Eg meiner, skrik han mykje?
Hanne: Han skrik når han er sv…

No har det rabla - livet i permisjon, del 7

"Eg trur det er på tide at du får litt meir fødekjensle, og litt mindre feriekjensle" sa Trond til meg då han kom att frå jobb i går. Eg satt i stolen. På akkurat same plass eg satt då han reiste.

Altså. Slik seier du berre ikkje. Eg vart djupt fortvila og kasta ein serviett på han. "Trur du eg tykkjer det er så jævla moro å vere gravid?" skreik eg, med augo som Cruella de Vil. "Litt humor må du vel tåle", meinte Trond. 
Eg må berre seie at eg er svært lite mottakeleg for humor, gode råd, andre sine fødehistorier og alt mogleg anna av bullshit ala: "Det er heilt vanleg å gå over tida" eller "Eva gjekk ti dagar over. Ungen hennar vart seks kilo". Faktisk er det i ferd med å rable fullstendig for meg, så folk bør vere svært forsiktige i nærleiken av meg.

Fem dagar sidan termin. Eg trudde eg klarte meg bra. I går forstod eg at eg absolutt ikkje klarer meg bra.

I går kveld skulle eg fortelje Trond ei morosam historie om då eg hadde lagd me…

Mammaen din er så glad i deg!

Plutseleg er eg blitt eitt av desse irriterande menneska som omtaler meg sjølv i tredjeperson. Det skjer sjølvsagt berre i samtale med vesle bebien min, men sidan det stort sett er berre han eg pratar med om dagen, skjer dette heller ofte.

- Mammaen din skal berre ein liten tur på do, skjønner du
Slik startar dagen når eg må forlate Sigmund åleine i senga vaken og nesten på gråten om morgonen. Eg må fortelje han at eg snart kjem tilbake for å hente han, men at blæra til mammaen hans ikkje er som før og at eg difor må på do.
- Du skjønner, Sigmund, at mammaen din er ikkje så flink til å gjere knipeøvingar

Vi går inn til stellebordet, og der fortsett det: "No skal mammaen din berre finne fram ei bleie, skjønner du. Mammaen din er så glad i deg. Du er sååååå søt".

I løpet av ein dag har eg tatt meg sjølv i å si dette:
- Mammaen din er så glad i deg (dette seier eg ofte)
- Mammaen din elskar deg
- Mammaen din må berre ta på deg lue, skjønner du - fordi det står i Mammabøkene at små bebi…