Gå til hovedinnhold

Kvotekamp

I går gjekk Landbruks- og matminister Sylvi Listhaug ut med beskjed om at ho ønskja å heve taket for kor mykje mjølk eit bruk kan produsere.  Det har skapt skikkeleg baluba, og dei som kjempar hardt for å behalde alt akkurat slik som det har vore i åtte år veit ikkje korleis dei skal få protestert nok ("Vi er ikkje nøgd, men vi vil ikkje ha endring heller").

Staten bestemmer i dag kor mykje ein bonde maks kan produsere av mjølk. For enkeltbruk er dette 412 000 liter mjølk og for ei samdrift er det 773 000 liter mjølk. Produserer eit bruk meir enn dette, er det nok av bønder som vel å helle ut mjølka. Du kan sjølvsagt levere det til industrileddet, men då må du betale overproduksjonsavgift. Kjempesystem, ikkje sant?

Det mest håplause med dette systemet er at det ikkje samsvarar med teknologien. I dag har mange mjølkeprodusentar gått over til mjølkerobot og lausdrift. Tida er forbi då folk flest gjekk rundt frå kyr til kyr med ei mjølkemaskin. Mjølkeproduksjon i dag er høgteknologisk. Og kjem til å bli endå meir høgteknologisk i framtida.

Ein mjølkerobot har kapasitet til å produsere omlag 600 000 liter mjølk. Det er altså meir enn ei enkeltkvote, og du får ikkje utnytta kapasiteten som ligg i mjølkeroboten. Har du ei samdrift er det dårleg økonomi i å ha to mjølkerobotar, sidan du då berre får utnytta ein brøkdel av kapasiteten på mjølkerobot nummer to.

I Nationen i dag peiker mjølkebonde Arnbjørn Osland på nettopp dette: "Vi produserer rundt 650 000 liter melk i dag med en robot. Vi kunne vel produsert opp mot 700 000 liter egentlig. Men da måtte jeg hatt to melkeroboter, og det ville ikke vært lønnsomt med dagens kvotetak" (Nationen, 28.mars 2013: side 6 og 7). Også bonde Tor Stangeland i Rogaland gjev offentleg støtte til forslaget. 

Bondeorganisasjonane er sjølvsagt i mot å heve kvotetaket. Som vanleg blandar dei inn både distriktspolitikk og kraftfôr i ein debatt som handlar om bøndene skal få produsere det dei har kapasitet til av mjølk. Sanninga er at det er bønder som ønskjer å produsere meir mjølk over heile landet. Bønder stangar i mjølketaket over heile landet.

Spørsmålet er kven som skal avgjere kva som er rasjonelt for den enkelte å produsere av mjølk. Er det den enkelte bonde som sjølv er den rette til å bestemme dette eller er det bondeorganisasjonane?

For meg er svaret klart. Det er bonden sjølv som burde ha rett til å avgjere kor mykje ho eller han har kapasitet til å produsere. Ikkje staten. Og ikkje bondeorganisasjonane.

Kommentarer

  1. Den grunngjevinga er grei, men den den svarer ikke på det alvorligste konsekvensene, eller er jeg som har misforstått. Hvis der blir tillatt å selge kvoter mellom fylkene så vil det få dramatiske konsekvenser. Det vil gi en stor fordel for allerede store og robuste bruk i de gunstigste områdene i landet. I dag dyrkes det mest korn der og det er på grunn av politiske beslutninger, for å verne om distriktsjordbruket på Vestlandet og Nord-Norge. Blir forslaget en realitet så vil neppe kunne omgjøres.

    SvarSlett

Legg inn en kommentar

Populære innlegg fra denne bloggen

Min onde bebi og meg

Etter å ha lese diverse babynettstader og mammanettstader dagleg dei siste månadene, har eg lært veldig mykje om kva andre mødre har som utfordringar.

Eg har slik skjønt at eit vanleg spørsmål nybakte mødre får, er dette: "Er han snill då?". Eg har også lese meg til at dette er eit spørsmål som provoserer mange, sidan det faktisk er vanskeleg å definere om ein bitteliten bebi er snill eller slem.

Difor burde eg vore førebudd då eg sjølv fekk dette spørsmålet. Det var eg imidlertid ikkje. Spørsmålet kom overraskande, og eg burde ha lagd meg nokre artige svar eg kunne brukt og som kunne stoppa kjeften på grand-tantene (det er alltid tanter!) slik at dei spurte litt lurare neste gong dei lurer på noko om bebien.

Det klarte eg ikkje, og eg endte (som vanleg) opp med å svare noko dust. 
Grand-tante: Er han snill då?
Hanne: "Det er vel litt vanskeleg å definere om ein bebi er snill eller slem allereie no"
Grand-tante: Eg meiner, skrik han mykje?
Hanne: Han skrik når han er sv…

No har det rabla - livet i permisjon, del 7

"Eg trur det er på tide at du får litt meir fødekjensle, og litt mindre feriekjensle" sa Trond til meg då han kom att frå jobb i går. Eg satt i stolen. På akkurat same plass eg satt då han reiste.

Altså. Slik seier du berre ikkje. Eg vart djupt fortvila og kasta ein serviett på han. "Trur du eg tykkjer det er så jævla moro å vere gravid?" skreik eg, med augo som Cruella de Vil. "Litt humor må du vel tåle", meinte Trond. 
Eg må berre seie at eg er svært lite mottakeleg for humor, gode råd, andre sine fødehistorier og alt mogleg anna av bullshit ala: "Det er heilt vanleg å gå over tida" eller "Eva gjekk ti dagar over. Ungen hennar vart seks kilo". Faktisk er det i ferd med å rable fullstendig for meg, så folk bør vere svært forsiktige i nærleiken av meg.

Fem dagar sidan termin. Eg trudde eg klarte meg bra. I går forstod eg at eg absolutt ikkje klarer meg bra.

I går kveld skulle eg fortelje Trond ei morosam historie om då eg hadde lagd me…

Mammaen din er så glad i deg!

Plutseleg er eg blitt eitt av desse irriterande menneska som omtaler meg sjølv i tredjeperson. Det skjer sjølvsagt berre i samtale med vesle bebien min, men sidan det stort sett er berre han eg pratar med om dagen, skjer dette heller ofte.

- Mammaen din skal berre ein liten tur på do, skjønner du
Slik startar dagen når eg må forlate Sigmund åleine i senga vaken og nesten på gråten om morgonen. Eg må fortelje han at eg snart kjem tilbake for å hente han, men at blæra til mammaen hans ikkje er som før og at eg difor må på do.
- Du skjønner, Sigmund, at mammaen din er ikkje så flink til å gjere knipeøvingar

Vi går inn til stellebordet, og der fortsett det: "No skal mammaen din berre finne fram ei bleie, skjønner du. Mammaen din er så glad i deg. Du er sååååå søt".

I løpet av ein dag har eg tatt meg sjølv i å si dette:
- Mammaen din er så glad i deg (dette seier eg ofte)
- Mammaen din elskar deg
- Mammaen din må berre ta på deg lue, skjønner du - fordi det står i Mammabøkene at små bebi…